2025 Aralık Ayında 528 Milyar TL Bütçe Açığı Verildi!

Şeker Yatırım "Makro Not – Merkezi Yönetim Bütçe Dengesi" raporunu paylaştı. 15 Ocak 2025 tarihinde paylaşılan raporda bütçe açığına yer verildi. Detaylar şu şekilde oldu:

Hazine ve Maliye Bakanlığının yayımladığı aralık ayı merkezi yönetim bütçe verilerine göre bütçe gelirleri 1.264 milyar TL, bütçe giderleri 1.792 milyar TL olmuştur. Aynı dönemde faiz dışı bütçe giderleri 1.675 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bu veriler eşliğinde bütçe açığı 528 milyar TL olurken faiz dışı denge 411 milyar TL açık vermiştir. Aralık ayında faiz ödemelerinde belirgin düşüş kaydedilmiştir (ortalama 176 milyar, aralık 116 milyar). Son üç aylık ortalamalar değerlendirildiğinde personel giderlerinde yaklaşık 110 milyar düşüş görülüyor (üç aylık ortalama 341 milyar ve aralık 235 milyar).

Öte yandan cari transferler aylık bazda rekor seviyeye yükselerek 629 milyar seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu kalemden Elektrik Üretim AŞ'ye 20,5 milyar TL transfer yapılırken BOTAŞ'a bu ay cari transfer yapılmamıştır. Yine cari transferler kaleminden mali kurumlara yapılan transferler 96,5 milyar ile rekor seviyeye yükselmiştir (74 milyar ziraat bankası ve 21,5 milyar halk bankasına). 2025 boyunca KİT'lere toplam 411 milyar ve mali kurumlara 243 milyar cari transfer yapılmıştır. Sermaye giderleri on bir aylık ortalaması 91 milyar düzeyinde iken aralık ayında 334 milyar seviyesine yükselmiştir. Personel giderlerindeki düşüş cari transferler ve sermaye giderleriyle telafi edilmiş gibi görünüyor. 12 aylık genel değerlendirme yaptığımızda, bütçede faiz giderleri yaklaşık 2,1 trilyon lira olarak gerçekleşirken faiz dışı göstergeler mali disiplin çıpasından ödün verilmediğini gösteriyor. OVP'de yaklaşık 2,2 trilyon bir bütçe açığı öngörülmüştü.

Gerçekleşen rakamlar bu seviyenin yaklaşık 400 milyar altında ve bütçe dengesi OVP tahminlerinden iyi seviyede. Bu belirgin iyileşmeyi getiren kalem sermaye transferlerindeki keskin düşüş. 2024 aralık ayında sınıflandırmaya girmeyen sermaye transferleri 548 milyar TL seviyesinde iken bu yıl aynı kalem 123 milyar seviyesine gerilemiştir. Bütçe dengesindeki OVP ve bizim tahminlerimizin altında gerçekleşen bu iyileşmenin temel nedeni bu kalemdeki hareket gibi görünüyor. Bu anlamda %3 seviyelerine yakınsayan bütçe açığının maliye politikasından para politikasına gelen dezenflasyonist katkısı oldukça önemli. Beklentiler kanalının etkin yönetilmesi ve kamu eliyle yaratılan enflasyondaki geri çekilme parasal sıkı duruşun aktarım mekanizması etkinliğine de katkı sağlayacaktır. 2026 boyunca bu pozitif katkının devam edeceğini tahmin ediyoruz.

Değişim oranları olarak detaylara baktığımızda aralık ayında bütçe giderlerinde önceki yılın aynı dönemine göre %4,8 artış yaşanmıştır. En yüksek oransal artış faiz giderleri (%55) ve sermaye giderlerinde (%52,6) yaşanırken, en yüksek gider kalemleri cari transferler (628 milyar TL) ve sermaye giderleri (334 milyar TL) olmuştur. Bütçe gelirlerinde ise ortalama yıllık artış %43,7 seviyesindedir. En yüksek artış harçlar (%58) ile dahilde alınan KDV (%59) olarak öne çıkmıştır. Bütçe gelirlerine en yüksek düzeyde katkı sağlayan alt kalemler ise ÖTV ve gelir vergisi olmuştur (sırasıyla 237 milyar ve 282 milyar TL). Bütçe giderlerindeki aralık ayında yıllık artışın %5 seviyelerine yakınsaması belirgin iyileşme yaratmıştır. Yıllık performansa bakıldığında bütçe giderleri %35,7 ve bütçe gelirleri %48 artış kaydetmiştir. Giderler enflasyon oranına yakınsarken gelir tahs