Dünyada Petrol Fiyatları Yükseliyor Piyasalara Yansıması Nasıl Olacak?

Ekonomi haberleri

Geçtiğimiz hafta ABD ve İran'ın karşılıklı tanker saldırıları ile Husilerin Suudi Arabistan'ın petrol altyapısını hedef alması sonucunda Brent petrolde 100 dolar psikolojik eşiği hızla aşıldı. Ardından Husilerin Bab-el Mendeb Boğazı'ndaki stratejik Mayyun Adası'nı ele geçirmesi ve Irak yönünden geldiği belirtilen drone saldırılarının Suudi Arabistan'ın doğu-batı petrol boru hattına zarar vermesi, arz endişelerini daha da artırarak Brent fiyatlarını 107 dolar seviyesine taşıdı.

Bölgedeki mevcut tabloya bakıldığında, Hürmüz Boğazı'nda tankerlerin yoğun şekilde hedef alınması nedeniyle petrol akışının oldukça düşük seviyelere gerilediği görülüyor. Suudi Arabistan bu tıkanıklığı aşmak amacıyla petrolü doğu-batı petrol hattı üzerinden Kızıldeniz'deki Yanbu terminaline taşıyarak Bab-el Mendeb üzerinden ihraç etmeye çalışıyordu. Ancak Mayyun Adası'nın Husilerin kontrolüne geçmesi ve doğu-batı petrol boru hattının hasar tespiti ile onarım amacıyla devre dışı bırakılması, bu alternatif güzergahın da güvenilirliğini önemli ölçüde azalttı. Böylece küresel petrol arzının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz ve Bab-el Mendeb boğazlarının aynı anda risk altında olması, arz kesintisi fiyatlamasını belirgin şekilde artırdı.

Petrol fiyatlarındaki yükselişi şimdiye kadar sınırlayan en önemli unsurlardan biri küresel stok tamponuydu. Ancak bu tampon da hızla küçülüyor. IEA verilerine göre gözlemlenebilen küresel petrol stokları ağustosta 95 milyon varil daha gerilerken, şubat ayından bu yana toplam düşüş 507 milyon varile ulaştı. Dolayısıyla yeni bir arz şokunun stoklardan karşılanabilme kapasitesi azalırken, petrol fiyatlarının jeopolitik gelişmelere duyarlılığı da artıyor.

Teknik görünüm de bu gelişmelerin büyük ölçüde fiyatlandığını gösteriyor. 92,00 dolar seviyesindeki 13 haftalık EMA'nın yaklaşık 12 dolar üzerinde, 104 dolar civarında işlem gören Brent'in 109,40 seviyesindeki alçalan trend direncini test etmesi muhtemel görünüyor. Hürmüz ve Bab-el Mendeb'de tanker saldırılarının devam etmesi, doğu-batı petrol hattının öngörülenden daha uzun süre kapalı kalması veya Husilerin Suudi petrol tesislerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırması halinde önce 109,40, ardından 113,75-115,30 bandı yeniden gündeme gelebilir.

Diğer taraftan Suudi destekli Yemen güçlerinin Husi ilerleyişini durdurması ve Mayyun Adası gibi stratejik noktaları yeniden kontrol altına alması, doğu-batı petrol hattının kısa sürede faaliyete dönmesi, Hürmüz konusunda İran ile Körfez ülkeleri arasındaki görüşmelerin yeniden başlaması risk primini azaltabilir. ABD donanması eşliğinde de olsa Hürmüz'de tanker geçişlerinin sürdüğüne ilişkin somut verilerin görülmesi de fiyatları aşağı çekebilecek bir diğer unsur. Bu senaryoda 98,00-92,70 bandına doğru kademeli bir geri çekilme izlenebilir. Ancak ABD ile İran arasında diplomasi seçeneği yeniden gündeme gelmedikçe Brent'in kalıcı olarak 90 doların altına gerilemesi zor görünüyor.