ABD Seçimlerinde Mavi Dalga Depremi! Piyasalar Çöktü! Teknoloji Hisselerinde Sert Düşüş

Gündem haberleri

ABD’de 3 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen ara seçimlerde Demokratların elde ettiği kazanımlar, finans piyasalarında yeni bir belirsizlik başlığı oluşturdu. Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Kongre’de dengelerin değişmesi ve Demokratların hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’da çoğunluğu elde etmesi, yatırımcıların ekonomi ve teknoloji politikalarına ilişkin beklentilerini yeniden değerlendirmesine neden oldu.

Siyasi sonuçların piyasalara yansıması, özellikle yapay zekâ yatırımları üzerinden hissedildi. Demokratların Kongre’de güç kazanmasının teknoloji şirketleri üzerindeki düzenleyici denetimi artırabileceği, veri merkezi yatırımlarını yavaşlatabileceği ve büyük teknoloji şirketlerinin büyüme beklentilerini etkileyebileceği endişesiyle teknoloji hisselerinde satışlar hızlandı.

Reuters'ın 4 Kasım tarihli haberine göre, ABD vadeli endekslerinde S&P 500 kontratları yüzde 0,6 gerilerken Nasdaq 100 vadeli işlemlerindeki kayıp bir ara yüzde 2'yi aştı. Asya piyasalarında da yapay zekâ ve yarı iletken şirketlerinin hisseleri satış baskısıyla karşılaştı.

Mavi dalga ne anlama geliyor?

ABD siyasetinde “mavi dalga” ifadesi, Demokrat Parti'nin seçimlerde geniş çaplı kazanımlar elde etmesini ve Kongre'deki temsil gücünü belirgin şekilde artırmasını anlatmak için kullanılıyor. Demokratların mavi renkle özdeşleştirilmesi nedeniyle bu siyasi tablo “mavi dalga” olarak adlandırılıyor.

2026 ara seçimlerinde Demokratların geleneksel olarak Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde de önemli başarılar elde etmesi, seçim sonuçlarının kapsamını genişletti. Teksas, Güney Carolina ve Ohio gibi eyaletlerdeki sonuçlar, Kongre'deki güç dağılımının değişebileceğine ilişkin beklentileri kuvvetlendirdi.

Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresinin kalan iki yılında ekonomi politikalarının ve yasama gündeminin nasıl şekilleneceği sorusunu gündeme taşıdı. Başkanın veto yetkisinin devam etmesi ise Kongre'deki yeni çoğunluğun bütün politika başlıklarında hızlı değişiklik yapabileceği anlamına gelmiyor.

Teknoloji hisselerinde satış baskısı neden arttı?

Piyasalardaki ilk ve en belirgin tepki, yapay zekâ ekosisteminde faaliyet gösteren şirketlerde görüldü. Bunun temel nedeni, son yıllarda teknoloji hisselerini destekleyen en önemli unsurlardan birinin veri merkezleri, çip yatırımları ve yapay zekâ altyapısına yönelik yüksek harcamalar olması.

Büyük teknoloji şirketleri, yapay zekâ hizmetlerini geliştirmek ve bu alandaki rekabette öne çıkmak amacıyla veri merkezlerine, sunuculara ve yüksek performanslı işlemcilere milyarlarca dolarlık kaynak ayırıyor. Bu yatırımlar yalnızca yazılım şirketlerini değil; çip üreticilerini, veri merkezi işletmecilerini, enerji altyapısı sağlayıcılarını ve donanım tedarikçilerini de etkiliyor.

Demokratların Kongre'de güç kazanmasıyla birlikte yatırımcıların gündemine üç temel risk yerleşti:

• Yapay zekâ düzenlemeleri: Büyük teknoloji şirketlerinin faaliyetlerine yönelik denetimlerin ve düzenleyici baskının artabileceği düşünülüyor.

• Veri merkezi yatırımları: Özellikle enerji tüketimi, arazi kullanımı ve altyapı ihtiyacı nedeniyle büyük ölçekli projelerin daha sıkı kurallarla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.

• Yatırım harcamalarının temposu: Düzenlemeler ve izin süreçleri nedeniyle veri merkezi projelerinin yavaşlaması, yapay zekâ altyapısına yönelik harcamaların büyüme hızını etkileyebilir.

Reuters'a değerlendirmelerde bulunan piyasa uzmanları, özellikle Teksas'taki siyasi değişimin veri merkezi yatırımları bakımından önem taşıdığına dikkat çekti. ABD'de yapay zekâ altyapısına yönelik büyük projelerin yoğunlaştığı bölgelerden biri olan Teksas'ta yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi, çip ve teknoloji şirketleri açısından risk olarak değerlendiriliyor.

Bununla birlikte, seçim sonuçlarının teknoloji hisselerindeki düşüşün tek nedeni olduğu söylenemez. Yapay zekâ yatırımlarının yüksek maliyeti, şirketlerin bu harcamalardan ne zaman ve ne ölçüde gelir elde edeceği ve teknoloji hisselerindeki yüksek değerlemeler de seçim öncesinde tartışılıyordu. Dolayısıyla siyasi gelişmeler, mevcut endişelerin üzerine eklenen yeni bir risk unsuru olarak öne çıkıyor.

Nasdaq vadeli işlemlerinde kayıp yüzde 2'yi aştı

Seçim sonuçlarının ardından ABD hisse senedi vadeli işlemlerinde özellikle teknoloji ağırlıklı Nasdaq kontratlarında daha belirgin bir düşüş görüldü.

Reuters'ın aktardığı verilere göre seçim gecesi işlemlerinde:

Nasdaq vadeli işlemlerindeki kaybın daha yüksek olması, satışların genel piyasa riskinden ziyade teknoloji ve yapay zekâ temalı yatırımlarda yoğunlaştığına işaret etti. Seçim öncesinde de düzeltme baskısı altında bulunan teknoloji hisseleri, siyasi gelişmelerle birlikte yeniden satışların odağına yerleşti.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: Söz konusu oranlar seçim gecesi vadeli işlem piyasasında kaydedilen hareketleri gösteriyor. Bunlar, ABD borsalarının 4 Kasım seansındaki kesin kapanış performansları olarak değerlendirilmemeli.

Asya borsalarında çip üreticileri öne çıktı

ABD'deki siyasi gelişmelerin etkisi, Asya piyasalarında da hızlı şekilde hissedildi. Bunun en önemli nedeni, küresel yapay zekâ tedarik zincirinin önemli bölümünün Asya'daki yarı iletken üreticilerine dayanması.

Güney Kore'de Samsung Electronics ve SK Hynix, Tayvan'da TSMC gibi şirketler, küresel çip ve yapay zekâ altyapısı yatırımlarının önemli oyuncuları arasında bulunuyor. ABD'de veri merkezi yatırımlarının yavaşlayabileceği endişesi, bu şirketlerin gelecekteki talep beklentileri açısından da risk oluşturdu.

Reuters'ın haberinde Samsung, SK Hynix ve TSMC hisselerinin satış baskısıyla karşılaştığı belirtilirken, Japonya'da yapay zekâ yatırımlarıyla ilişkilendirilen SoftBank hisselerindeki düşüşün Nikkei 225 endeksini aşağı çektiği aktarıldı. Nikkei endeksi seçim sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 3 gerileyerek beş ayı aşkın sürenin en düşük seviyelerine indi.

Bu tablo, ABD'deki seçimlerin yalnızca Wall Street'i değil, küresel teknoloji tedarik zincirini de etkileyebilecek bir gelişme olarak fiyatlandığını gösterdi.

Avrupa borsaları da seçim sonuçlarından etkilendi

ABD'deki siyasi dengelerin değişme ihtimali Avrupa piyasalarında da temkinli fiyatlamayı beraberinde getirdi. Avrupa vadeli endekslerinde yaklaşık yüzde 1,4'lük düşüş görülmesi, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşma eğiliminin bölgeye de yayıldığını ortaya koydu.

Avrupa açısından olası etkiler birkaç başlıkta toplanıyor:

• ABD'li teknoloji şirketlerine ve yapay zekâ yatırımlarına bağlı faaliyet gösteren Avrupalı şirketlerde beklentiler değişebilir.

• Küresel risk iştahındaki gerileme, Avrupa hisse senedi piyasalarında satış baskısı oluşturabilir.

• ABD'nin ticaret, vergi ve dış politika gündemindeki olası değişiklikler, Avrupa şirketlerinin ihracat ve yatırım kararlarını etkileyebilir.

• ABD tahvil faizlerindeki gerileme, Avrupa tahvil piyasaları ve küresel fon akımları üzerinde dolaylı etki yaratabilir.

Bununla birlikte Avrupa piyasalarındaki hareketlerin tamamını seçim sonuçlarına bağlamak doğru olmayacaktır. Küresel büyüme beklentileri, enerji fiyatları, jeopolitik gelişmeler ve şirket bilançoları da fiyatlamalarda belirleyici olmaya devam ediyor.

Dolar geriledi, ABD tahvillerine talep arttı

Seçim sonuçlarının ardından döviz ve tahvil piyasalarında da dikkat çekici hareketler yaşandı. Yatırımcıların hisse senetlerinden çıkarak daha güvenli kabul edilen varlıklara yönelmesiyle ABD Hazine tahvillerine talep arttı.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 6 baz puan gerileyerek yüzde 4,906 seviyesine indi. Tahvil fiyatları ile faizler ters yönde hareket ettiğinden, faizlerdeki düşüş tahvillere yönelik alımların güçlendiğine işaret etti.

Dolar endeksi ise yaklaşık yüzde 0,37 gerileyerek 101,34 seviyesine indi. Euro ve İngiliz sterlini dolar karşısında değer kazanırken, Japon yeni ve İsviçre frangı gibi güvenli liman olarak görülen para birimleri de güçlendi.

Doların gerilemesinde yalnızca siyasi belirsizlik değil, ABD'de kamu harcamaları, bütçe açığı ve yeni mali teşviklere ilişkin beklentiler de etkili oldu. Demokratların Kongre'de güç kazanmasının, Trump yönetiminin vergi indirimleri ve harcama politikalarını uygulamasını zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.

Tahvil faizlerindeki düşüşün hisse senetleri açısından iki yönlü etkisi bulunuyor. Bir taraftan güvenli liman talebinin artması risk iştahındaki bozulmayı gösterirken, diğer taraftan daha düşük faizler şirketlerin finansman maliyetleri ve gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri açısından destekleyici olabilir.

Kripto para piyasasında da düzenleme endişesi

Seçim sonuçlarının etkilediği bir diğer alan kripto para piyasası oldu. Demokratların Kongre'de daha güçlü temsil edilmesi, dijital varlık piyasasına yönelik düzenleyici yaklaşımın yeniden gündeme gelebileceği beklentisini artırdı.

Özellikle kripto para platformları, dijital varlık hizmet sağlayıcıları ve sektörde faaliyet gösteren şirketler açısından düzenleyici çerçevenin nasıl şekilleneceği önem taşıyor.

Reuters, seçim sonuçlarının ardından kripto varlıklarda da düşüş görüldüğünü aktardı. Yatırımcıların daha sıkı denetim ihtimalini fiyatlaması, teknoloji hisselerinde yaşanan satışlarla birlikte riskli varlıklardaki baskıyı artırdı.

ABD'de siyasi dengelerin değişmesi ekonomi politikalarını nasıl etkileyebilir?

Ara seçimlerin ardından oluşan yeni Kongre tablosu, Trump yönetiminin görev süresinin kalan bölümünde ekonomi politikalarının uygulanmasını zorlaştırabilir. Özellikle vergi düzenlemeleri, kamu harcamaları, bütçe açığı, borçlanma limiti ve teknoloji şirketlerine yönelik denetimler ön plana çıkıyor.

Demokratların Kongre'de çoğunluğu elde etmesi, yönetimin yeni yasa tekliflerini geçirmesini güçleştirebilir. Öte yandan ABD Başkanı'nın veto yetkisi ve yürütme kararlarıyla hareket edebildiği alanlar, politika değişikliklerinin kapsamını sınırlayan unsurlar arasında bulunuyor.

Piyasa açısından öne çıkan başlıklar şöyle:

1. Vergi indirimleri ve mali teşvikler

Trump yönetiminin vergi politikaları ve yeni teşvikler konusunda hareket alanının daralması, şirketlerin kârlılık ve yatırım beklentilerini etkileyebilir.

2. Bütçe açığı ve borçlanma

Kongre'deki siyasi ayrışmanın bütçe görüşmelerini zorlaştırması ve borçlanma limiti tartışmalarını gündeme taşıması olası. Bu durum, ABD tahvillerinin görünümü ve doların seyri açısından yakından izlenecek.

3. Yapay zekâ ve teknoloji düzenlemeleri

Teknoloji şirketlerinin faaliyetlerine yönelik daha sıkı denetim beklentisi, özellikle veri merkezi, çip, bulut bilişim ve kripto para sektörlerinde etkili olabilir.

4. Savunma ve enerji harcamaları

Kamu harcamalarının öncelikleri ve enerji politikalarına ilişkin tartışmalar, savunma, enerji ve altyapı şirketlerinin beklentilerinde değişiklik yaratabilir.

Türkiye piyasaları açısından ne anlama geliyor?

ABD'deki seçim sonuçlarının küresel piyasalara yayılması, Borsa İstanbul ve Türkiye'nin finansal varlıkları açısından da takip edilmesi gereken bir gelişme. Özellikle yabancı yatırımcıların risk iştahı, doların küresel seyri, ABD tahvil faizleri ve gelişmekte olan ülkelere yönelik fon akımları Türkiye piyasaları üzerinde etkili olabilir.

Olası etkiler şu başlıklarda değerlendirilebilir:

• Borsa İstanbul: Küresel hisse senedi piyasalarında riskten kaçış eğiliminin güçlenmesi, gelişmekte olan ülke borsalarında da satış baskısı yaratabilir. BIST üzerindeki etkinin boyutu, yabancı yatırımcı akımları ve Türkiye'ye özgü ekonomik gelişmelere bağlı olacak.

• Dolar/TL: Dolar endeksindeki gerileme, küresel ölçekte doların değer kaybettiğini gösterse de bunun doğrudan dolar/TL kurunda düşüş yaratacağı söylenemez. Türkiye'nin enflasyon görünümü, para politikası ve ülke risk primi kur üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

• Yabancı yatırımcı ilgisi: ABD tahvillerinin getirisi ve gelişmiş ülke piyasalarındaki risk algısı, gelişmekte olan ülkelere yönelen fonların kararlarını etkileyebilir. Tahvil faizlerinin gerilemesi bazı gelişmekte olan ülke varlıkları için destekleyici olabilirken, küresel riskten kaçış bu etkiyi sınırlayabilir.

• Teknoloji ve yarı iletken bağlantılı şirketler: Küresel teknoloji harcamalarında olası yavaşlama, bu sektöre tedarik sağlayan şirketler ve ihracatçılar açısından dolaylı risk oluşturabilir.

• Emtia ve enerji: Doların zayıflaması emtia fiyatlarını destekleyebilecek unsurlardan biri olsa da petrol ve diğer enerji ürünlerinde jeopolitik gelişmeler ile arz-talep dengesi belirleyici olmaya devam edecek.

Türkiye piyasaları açısından bu nedenle yalnızca ABD seçim sonuçlarına değil, aynı zamanda küresel fon akımlarına, ABD tahvil faizlerine ve dolar endeksine birlikte bakılması gerekiyor.

Piyasalarda satış kalıcı olur mu?

Seçim sonuçlarının ardından görülen ilk tepki, yatırımcıların siyasi belirsizliği ve teknoloji sektörüne yönelik düzenleme ihtimalini fiyatladığını gösteriyor. Ancak bu hareketin kalıcı bir düşüşe dönüşüp dönüşmeyeceği henüz net değil.

Piyasa uzmanlarının değerlendirmelerinde de farklı görüşler bulunuyor. Bazı analistler Demokratların Kongre'de güç kazanmasının yapay zekâ ve büyük teknoloji şirketleri üzerindeki denetimi artırabileceğine dikkat çekerken, bazıları satışların seçim sonucundan çok teknoloji hisselerinde daha önce başlayan düzeltme süreciyle bağlantılı olduğunu belirtiyor.

Ayrıca ABD'de Kongre'nin iki kanadında yaşanacak siyasi ayrışma, yeni düzenlemelerin ve bütçe kararlarının alınmasını zorlaştırabilir. Bu durum kısa vadede belirsizlik yaratırken, kamu harcamalarının ve bütçe açığının daha kontrollü seyretmesi ihtimali tahvil piyasaları açısından farklı bir değerlendirmeye konu olabilir.

Önümüzdeki dönemde teknoloji şirketlerinin bilanço sonuçları, yapay zekâ yatırımlarından elde edilen gelirler, veri merkezi projelerinin devamlılığı ve ABD yönetiminin Kongre ile ilişkileri piyasaların yönü açısından belirleyici olacak.

Sonuç olarak, ABD ara seçimlerinde ortaya çıkan mavi dalga, küresel piyasalarda yalnızca siyasi bir değişim olarak değil, teknoloji yatırımlarının geleceğine ilişkin bir risk başlığı olarak fiyatlanıyor. Nasdaq vadeli işlemlerinde yüzde 2'yi aşan kayıp, Asya'daki çip üreticilerinde satışlar ve doların gerilemesi bu etkinin farklı varlık sınıflarına yayıldığını gösterdi. Ancak teknoloji hisselerinde seçim öncesinden başlayan değerleme ve yatırım harcaması tartışmaları da dikkate alındığında, piyasaların yönünü önümüzdeki günlerde siyasi gelişmeler kadar şirket bilançoları ve makroekonomik veriler de belirleyecek.