Piyasaları Sarsan Fon Skandalında En Son Yaşananların Özeti!
Eylül ayı ortasında piyasaların gündemine bomba gibi düşen fon krizi, SPK yönetim değişikliği ve Borsa İstanbul'a uzanan gözaltı ile yeni bir aşamaya başlangıç yaptı.
Süheyla Avsan
Piyasaları Sarsan Fon Skandalında En Son Yaşananların Özeti!
Eylül ayı ortasında piyasaların gündemine bomba gibi düşen fon krizi, SPK yönetim değişikliği ve Borsa İstanbul'a uzanan gözaltı ile yeni bir aşamaya başlangıç yaptı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın sermaye piyasası işlemlerine yönelik yürüttüğü fon soruşturmasında tutuklu sayısı 31 Ekim itibarıyla 120'ye ulaştı. Aynı gün Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun, Başsavcılığın bildirdiğine göre "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma" ve "rüşvet" suçlamalarıyla gözaltına alındı. Ergun hakkındaki işlemler sürüyor. Resmi Gazete'de yayımlanan kararla Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığına, Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı atandı. Başkan vekilliğine Ersin Başar Ekmekci, kurul üyeliğine Yasemin Girici getirildi. Atcı, 20 Ekim'de görevden alınan Mahmut Sütçü'nün yerine geçti.
Fon Skandalının Özeti:
- 28 Ağustos: SPK serbest fonlara yoğunlaşma sınırı getirdi (BIST 30 dışı %5, toplam %20)
- 15 Eylül: Pusula Portföy temerrüde düştü
- 17 Eylül: 131 fonun tasfiyesine karar verildi (455 binden fazla yatırımcı)
- 18-22 Eylül: Beş tutuklama, 51 kişiye yurt dışı çıkış yasağı
- 24 Eylül: İki özel jet ve bir yata el konuldu (yaklaşık 1,8 milyar TL)
- 29 Eylül: Fon Koordinasyon Kurulu kuruldu
- 6 Ekim: 214 kişi ve 187,6 milyar TL iddiası açıklandı
- 20 Ekim: SPK Başkanı Sütçü görevden alındı
- 22 Ekim: Ara ödeme kanunu yasalaştı, SPK'dan 48 suç duyurusu
- 26 Ekim: Tera ve Pusula Portföy'ün faaliyetleri durduruldu
- 27 Ekim: Tutuklu sayısı 120
- 31 Ekim: Borsa İstanbul Genel Müdürü gözaltına alındı
- 1 Kasım: SPK Başkanlığına Muhsin Atcı atandı
Fon Krizi Nasıl Büyüdü?
SPK, 28 Ağustos'ta bazı şirketlere bağlı fon fiyatlarının işlem hacmi düşük hisselerde çapraz işlemlerle sekiz ayda yüzde 3 binden fazla artmasının ardından serbest fonlara sınır getirdi. BIST 30 dışındaki hisselerde yüzde 5, toplamda yüzde 20'lik üst sınır kondu. 15 Eylül'de Pusula Portföy, artan satış talepleri nedeniyle iade ve ödemelerde temerrüde düştü. SPK 17 Eylül'de 455 binden fazla yatırımcıyı ilgilendiren 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Tasfiye ve nakde dönüştürme süresi 20 Eylül'de üç aydan altı aya uzatıldı.
18-22 Eylül arasında aralarında yöneticilerin de bulunduğu beş kişi tutuklandı, 51 kişiye yurt dışı çıkış yasağı getirildi. 24 Eylül'de yaklaşık 1,8 milyar TL değerindeki iki özel jete ve bir yata el konuldu. SPK 25 Eylül'de piyasa dolandırıcılığında etkin pişmanlık şartlarını açıkladı: elde edilen menfaatin iki katının, en az 500 bin lira olmak üzere ödenmesi gerekiyor. Aynı günlerde AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya istifa etti. Kaya ve eşinin fonların çöküşünden önce bir şirketin hisselerini satarak yaklaşık 2,17 milyar TL haksız kazanç elde ettikleri iddia edildi. Çift ifade vererek özel bir bilgi veya yönlendirme almadıklarını söyledi ve iddiaları reddetti. Haberlere göre yaklaşık 1,86 milyar TL'yi TMSF'nin belirlediği hesaba iade etti, mal varlıkları 29 Eylül'de donduruldu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında aynı gün Fon Koordinasyon Kurulu kuruldu, Devlet Denetleme Kurulu'nun da inceleme yapacağı duyuruldu.
Fon Soruşturması Ekim Ayında Genişledi
Adalet Bakanı Akın Gürlek 6 Ekim'de, krizden hemen önce (13-16 Eylül) fonlardan şüpheli çıkış yaptığı tespit edilen 214 kişinin (141 gerçek, 73 tüzel kişi) listesinin TMSF'ye bildirildiğini ve bu kişilerin haksız kazancının 187,6 milyar TL olduğunu açıkladı. Başsavcılık, eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında "görevi kötüye kullanma" suçlamasıyla soruşturma izni için Hazine ve Maliye Bakanlığı'na başvurdu. 21, 22, 24, 26 ve 27 Ekim'de yeni gözaltı ve tutuklama kararları çıktı. Eylül sonunda 85 olan tutuklu sayısı 24 Ekim'de 114'e, 27 Ekim'de 120'ye yükseldi. Tutuklama kararları mahkûmiyet anlamına gelmiyor, yargılama sürüyor.SPK 22 Ekim tarihli bülteninde Altınkılıç Gıda (ALKLC) ve Anel Elektrik (ANELE) paylarındaki işlemler nedeniyle 48 kişi hakkında suç duyurusunda bulunulmasına, beş şirkete iki yıl işlem yasağı getirilmesine ve 28 kişinin lisansının iptaline karar verdi. 26 Ekim'de Tera Portföy ile Pusula Portföy'ün sermaye piyasası faaliyetleri geçici olarak durduruldu.
