Sanayi Üretimi Bir Önceki Aya Göre %2,5 Genişledi!
Dikkat! Sanayi Üretimi Bir Önceki Aya Göre %2,5 Genişledi!
Ceyda Güven
Sanayi üretimi Kasım ayında öncü verilerin işaret ettiğine paralel şekilde toparlandı. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere göre toplam sanayi üretimi Kasım'da bir önceki aya göre %2,5 genişledi. Takvim etkisinden arındırılmış verilere göre de yıllık bazda sanayi üretimi %2,4 artış kaydetti. Ana faaliyet kollarının genelinde aylık bazda yükseliş görüldü. Ara malı, dayanıklı tüketim malı ve dayanıksız tüketim malı üretimi aylık bazda sırasıyla %2,6, %1,6 ve %0,5 arttı. Sermaye malı üretiminde %5,9'luk güçlü yükseliş kaydedilirken, enerji üretiminde %0,7 daralma gerçekleşti.
Veriyi işleyerek türettiğimiz alternatif göstergeler sanayi üretiminde toparlanmanın daha sınırlı olduğuna işaret ediyor. Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilere göre, imalat sanayi endeksi aylık bazda %3,1 yükselirken, oynaklığı yüksek faaliyet kolları dışlanarak oluşturduğumuz endekste genişleme %1,9 ile daha sınırlı kaldı. Hem imalat endeksinde hem de oynak kalemler dışlanmış endekste üç aylık ortalama değişimlerin nötr bölgeye yakın olduğu görüldü. Ayrıca, sanayi üretim endeksinin uzun dönemli trendinden arındırılarak oluşturulan döngüsel bileşene bakıldığında, üç aylık ortalamaların Kasım ayı itibarıyla halen uzun dönem ortalamasının altında seyrediyor.
Kasım'da imalat sanayi alt faaliyet kollarının genelinde yükseliş gerçekleşti. Üretimde aylık bazda en hızlı artış %23,4 ile diğer ulaşım araçları imalatında gerçekleşti. Oynaklığı yüksek olan bu faaliyet kolunda geçtiğimiz ay ise %0,3 daralma görülmüştü. Oynaklığı yüksek bir diğer faaliyet kolu olan bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı %15,7 artış ile diğer ulaşım araçlarını izledi. Alt faaliyet kolları içerisinde üretimde aylık bazda en sert daralma ise %5,2 ile tütün ürünleri imalatında gerçekleşti. Bu sonuçlarla toplam 24 alt faaliyet kolunun 19'unda üretimin arttığı, 5'inde ise gerilediği görüldü. Öte yandan, aylık bazda medyan üretim değişimi Kasım'da %2,5 seviyesinde gerçekleşerek önceki aya göre iyileşme kaydetti.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre dördüncü çeyreğe aylık bazda daralma ile giren sanayi üretimi, Kasım ayında iyileşme sinyalleri verdi. Oynaklığı yüksek bazı alt faaliyet kollarındaki hızlı yükselişler dikkat çekerken, kendi hesaplamalarımız bu alt kalemler hariç tutulduğunda imalat sanayi üretimindeki genişlemenin daha sınırlı kaldığını ortaya koydu. Ayrıca, Kasım ayı itibarıyla sanayi üretiminin uzun dönem trendinin altındaki seyrinin sürdüğü görülüyor.
Aralık ayına ait öncü göstergeler de sanayi üretiminde toparlanmanın devam edebileceğine işaret ediyor. Aralık ayında hem imalat satın alma yöneticileri endeksi (PMI) hem de kapasite kullanım oranında yükseliş görüldü. İhracat iklim endeksi Aralık ayında gerilese de genişleme bölgesinde kalmayı sürdürürken, ihracat öncü verileri yıllık bazda artışa işaret etti. Kısa vadede ise sıkı para politikasının birikimli etkileri nedeniyle iç talebin sanayi üretimine ilave katkısının sınırlı kalabileceğini değerlendiriyoruz. Öte yandan, Euro Bölgesi büyüme rakamlarındaki dirençli seyrin dış talep üzerinden sanayi üretimine bir miktar pozitif katkı yapabileceğini düşünüyoruz.
