Avrupa'da Yaşlanan Nüfus ve Borç Emeklilik Sistemlerini Zorluyor!

Avrupa'da Yaşlanan Nüfus ve Borç Emeklilik Sistemlerini Zorluyor!

Avrupa'da emeklilik sistemleri alarm veriyor. Fransa ve İtalya'nın, vergi gelirlerine zarar vermeden emeklilik sistemini finanse etmek için kullanabileceği ek mali alanın 2030 yılına kadar sıfırlanabileceği gündemde!

The Wall Street Journal (WSJ) tarafından kaleme alınan haberine göre Avrupa'da yaşlanan nüfus ve artan kamu borçları, uzun senelerdir devlet güvencesi ile sürdürülen emeklilik sistemlerinin finansmanını zorlaştırıyor. WSJ, özellikle Fransa'da emeklilik harcamalarının bütçeye yükünün arttığını, hükûmetlerin emeklilik yaşını yükseltme ve harcamaları kısma baskısıyla karşı karşıya olduğunu aktardı. Haberde uzmanlara atıfla, çalışanların emeklilere oranının düşmesinin kamu borçlanmasını artırdığı ve savunma, altyapı ile eğitim yatırımlarına ayrılabilecek kaynakları daralttığı belirtiliyor.

Gazete, Fransa'nın kamu borcunun bu yıl 3,6 trilyon euroya yükseldiğini, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un göreve geldiği 2017'de bu tutarın 2,2 trilyon euro olduğunu aktarıyor. Fransız istatistik kurumu Insee'nin 29 Eylül'de yayımladığı veriye göre borç, Haziran 2026 sonunda 3.595,5 milyar euroya ve gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 119'una ulaşmıştı.

The Wall Street Journal , hükûmetin yakın tarihli bir raporuna dayanarak Eğitim Bakanlığı bütçesinin yaklaşık üçte birinin emekli kamu görevlilerinin aylıklarına gittiğini, İçişleri Bakanlığı'nda ise emeklilik ödemelerinin toplam harcamaların yüzde 30'unu oluşturduğunu yazıyor. Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü'nden Kıdemli Araştırmacı Jacob Kirkegaard'a göre Fransa, emeklilik sistemindeki büyüyen açığı çözmeden gerekli bütçe konsolidasyonunu sağlayamayacak.

Haberde Ekonomi ve Maliye Bakanı Roland Lescure'ün, yasal emeklilik yaşının yükseltilmesinin matematiksel olarak kaçınılmaz olduğunu söylediği belirtiliyor. WSJ'ye göre Fransa'da yasal emeklilik yaşı 62 ile 64 arasında değişiyor. Macron'un 2023'te emeklilik yaşını kademeli olarak 62'den 64'e çıkaran reformu geniş çaplı protestolara yol açmış, reform sonradan askıya alınmıştı. Gazete, Aralık ayında finans sektöründeki işini kaybeden 61 yaşındaki Marie Caron'un durumunu da örnek gösteriyor. Caron, emekli aylığına 63 yaşında başlayabileceğini, tam emeklilik hakkı için ise 66 yaşına kadar beklemesi gerektiğini söylemiş. Yedi iş görüşmesine katılan Caron henüz sonuç alamamış.

Avrupa'daki Emeklilik Sistemlerinin Özeti

• Fransa, İtalya ve İspanya: Çalışanların primleri mevcut emeklilerin aylıklarını doğrudan finanse ediyor. Devlet emeklilik ödemeleri, çalışanların önceki kazançlarının yüzde 74 ila 82'sini karşılıyor. Prim oranı Fransa'da brüt ücretlerin yüzde 27'sini, İtalya'da yüzde 33'ünü aşıyor. Euro Bölgesi borç krizi sırasında (2010-2015) İtalya 2011'de emeklilik yaşını 67'ye çıkardı, Yunanistan ise emekli aylıklarında yüzde 40'a varan kesintiler yaptı.
• Danimarka, Hollanda ve İsveç: Temel devlet emekliliği, iş yeri emeklilik fonlarıyla destekleniyor. Bu fonların toplam varlıkları, ülke hasılasının yüzde 100 ila 200'ü arasında. Danimarka'da emeklilik yaşı yasal olarak yaşam beklentisine bağlı ve genç kuşaklar için 2070 civarında 74'ün üzerine çıkması öngörülüyor.
• Almanya ve İngiltere: İngiltere'de düşük tutarlı sabit devlet emekliliği, otomatik katılımlı özel fonlarla destekleniyor. Almanya'da sistem çalışanların primlerine dayanıyor, aylık ödemelere üst sınır var ve çalışan-emekli oranı bozuldukça artışı yavaşlatan otomatik bir mekanizma işliyor. Emeklilik yaşı 67 olmasına rağmen Almanya, finansman açığını kapatmak için yılda 110 milyar euronun üzerinde kaynak ayırıyor. WSJ'ye göre bu tutar federal bütçenin yaklaşık beşte birine denk geliyor.

WSJ, ekonomistler Burkhard Heer, Vito Polito ve Michael R. Wickens'ın 2023 tarihli araştırmasına atıf yaptı. Araştırmaya göre hükûmetlerin vergi gelirlerini olumsuz etkilemeden emeklilik sistemini finanse etmek için kullanabileceği ek kapasite ABD ve İngiltere'de yüzde 40'ın üzerinde, Fransa ve İtalya'da yüzde 10'un altında. Çalışmada bu kapasitenin Fransa ve İtalya için 2030'a kadar sıfıra inebileceği öngörülüyor.

Gazete, sistemi fon birikimine dayalı modele çevirmenin de maliyetli olduğunu belirtiyor. Fransa'da mevcut çalışanların primlerinin yeni yatırım fonlarına aktarılması, bugünkü emeklilere yapılacak ödemelerin finansmanını zorlaştırıp on milyarlarca euroluk ek borçlanma ihtiyacı doğurabilir.